Oświetlenie salonu – jak je dobrze zaplanować?

Dobrze oświetlony salon ma kilka warstw światła: ogólne, miejscowe i dekoracyjne. Podpowiadamy, ile światła potrzeba, jak policzyć lumeny, jaką barwę i jakość światła wybrać, jak rozmieścić lampy przy kanapie, telewizorze, stole i regałach, jak sterować oświetleniem i jak dopasować światło do małego salonu i salonu z aneksem.

Salon służy do odpoczynku, czytania, oglądania telewizji, jedzenia, pracy przy laptopie i przyjmowania gości. Jedna lampa na środku sufitu nie poradzi sobie z tymi wszystkimi zadaniami: daje płaskie, jednolite światło, które w dzień bywa za słabe, a wieczorem za mocne. Dobrze zaplanowane oświetlenie tworzy kilka scen świetlnych, które można włączać w zależności od pory dnia i potrzeb. Najlepiej zaplanować je przed remontem, bo wtedy łatwo poprowadzić przewody do punktów świetlnych i gniazdek.

Jakie warstwy światła potrzebne są w salonie?

• Oświetlenie ogólne to lampy sufitowe: plafon, żyrandol, oczka podtynkowe, szynoprzewody z reflektorami lub światło ukryte w podcięciu sufitu. Zapewnia równomierne światło do sprzątania, zabawy z dziećmi i codziennych czynności.
• Oświetlenie miejscowe, czyli zadaniowe, to lampa do czytania przy fotelu lub kanapie, lampa nad stołem jadalnianym i światło przy biurku, jeśli w salonie jest miejsce do pracy.
• Oświetlenie dekoracyjne to kinkiety, lampy stołowe, taśmy LED w zabudowie, podświetlenie obrazów, roślin i półek. Tworzy nastrój i pozwala wieczorem wyłączyć mocne światło sufitowe.

Dobrze zaplanowany salon ma zwykle kilka źródeł światła na różnych wysokościach: sufitowe, na wysokości wzroku i niskie, przy podłodze.

Ile światła potrzeba w salonie?

Ilość światła wyraża się w lumenach. Przy planowaniu oświetlenia ogólnego salonu przyjmuje się orientacyjnie około 100–200 lm na metr kwadratowy, więcej przy ciemnych ścianach, podłogach i meblach, które pochłaniają światło. Dla salonu o powierzchni 20 m² oznacza to łącznie około 2000–4000 lm ze wszystkich lamp ogólnych. Do tego dochodzi światło miejscowe, na przykład lampa do czytania, która powinna dawać mocne, skierowane światło na książkę, zwykle kilkaset lumenów. Jasność źródła LED podaje się na opakowaniu w lumenach, a nie w watach. Parametry lamp sufitowych opisujemy w poradniku o parametrach plafonów.

Jaką barwę światła wybrać do salonu?

Barwę światła opisuje temperatura barwowa w kelwinach. Do salonu najlepiej pasuje ciepła barwa światła, około 2700–3000 K, zbliżona do tradycyjnej żarówki. Sprzyja odpoczynkowi i dobrze wygląda w połączeniu z drewnem, tkaninami i ciepłymi kolorami ścian. Światło neutralne, około 4000 K, przydaje się raczej przy biurku. Zimne światło powyżej 5000 K daje efekt biura lub sklepu. Wszystkie źródła światła w jednym pomieszczeniu powinny mieć podobną barwę, żeby salon nie wyglądał niespójnie. Coraz popularniejsze są lampy z regulacją barwy, które w dzień dają światło neutralne, a wieczorem ciepłe.

Na jakie parametry lamp zwrócić uwagę?

• Współczynnik oddawania barw CRI. Lampy o CRI 90 lub wyższym sprawiają, że kolory ścian, mebli, roślin i twarzy wyglądają naturalnie. Tanie źródła o CRI 80 dają bardziej szare, płaskie kolory.
• Kąt świecenia oczek i reflektorów. Wąski kąt tworzy plamy światła, szeroki daje równomierne oświetlenie.
• Olśnienie. Lampy z kloszem, rozpraszaczem lub głęboko osadzonym źródłem nie rażą w oczy.
• Migotanie. Dobre źródła LED i zasilacze nie migoczą, co zmniejsza zmęczenie oczu.
• Możliwość ściemniania. Nie każde źródło LED współpracuje ze ściemniaczem, co trzeba sprawdzić na opakowaniu.

Jak rozmieścić lampy w salonie?

• Przy telewizorze unikaj mocnego światła odbijającego się w ekranie i lamp naprzeciw ekranu. Dobrze sprawdza się delikatne podświetlenie za telewizorem, na przykład taśma LED, które zmniejsza kontrast między jasnym ekranem a ciemną ścianą i ogranicza zmęczenie oczu.
• Przy kanapie zaplanuj lampę podłogową lub kinkiet do czytania z kloszem kierującym światło w dół, ustawioną z boku lub lekko za oparciem.
• Nad stołem zawieś lampę na wysokości około 60–80 cm nad blatem, tak żeby oświetlała stół, ale nie raziła siedzących osób. Przy długim stole sprawdzają się dwie lub trzy lampy albo lampa liniowa.
• Oczka podtynkowe rozmieszczaj równomiernie i nie za blisko ścian, zwykle kilkadziesiąt centymetrów od nich, żeby nie tworzyły ostrych plam światła na ścianach.
• Regały i obrazy podświetlaj ciepłym, miękkim światłem z góry lub z wnętrza półek.
• Gniazdka pod lampy stojące zaplanuj przy kanapie, fotelu, komodzie i w narożnikach, jeszcze przed remontem.

Jak oświetlić mały salon?

W małym salonie dobrze sprawdza się jasne oświetlenie ogólne i kilka mniejszych lamp na różnych wysokościach. Światło skierowane na ściany i sufit, na przykład z lamp stojących typu uplight lub z kinkietów, optycznie powiększa wnętrze. Lepiej unikać dużego, nisko wiszącego żyrandola, który przytłacza pomieszczenie. Pomysły na urządzenie małego salonu opisujemy w poradniku jak urządzić mały salon.

Jak oświetlić salon z aneksem kuchennym?

W salonie połączonym z kuchnią oświetlenie powinno oddzielać strefy. Nad blatem kuchennym potrzebne jest mocne, neutralne lub ciepło-neutralne światło robocze, na przykład taśmy LED pod szafkami, a nad wyspą lub stołem lampy wiszące. W części wypoczynkowej sprawdza się cieplejsze, przyciemniane światło. Osobne obwody dla kuchni i salonu pozwalają wieczorem wyłączyć oświetlenie kuchni i zostawić tylko nastrojowe światło przy kanapie. Więcej piszemy w poradnikach o kuchni z salonem i jaka lampa do kuchni.

Jak sterować oświetleniem salonu?

Najwygodniej podzielić oświetlenie na kilka obwodów z osobnymi włącznikami, na przykład światło ogólne, lampa nad stołem i oświetlenie dekoracyjne, a przy wejściu do salonu umieścić włącznik głównego światła. Ściemniacze pozwalają dopasować natężenie światła do pory dnia. Coraz popularniejsze są też żarówki i sterowniki inteligentne, które pozwalają zapisać sceny świetlne, na przykład „kolacja”, „film” i „sprzątanie”, i sterować nimi z telefonu lub głosowo. Lampy stojące można podłączyć do gniazdek sterowanych z jednego włącznika.

Jakie lampy wybrać do salonu?

Plafony i lampy sufitowe dają światło ogólne i sprawdzają się przy niższych sufitach. Żyrandole i lampy wiszące stanowią ozdobę salonu, ale przy niskim suficie lepiej wybrać płaskie modele. Szynoprzewody z ruchomymi reflektorami pozwalają kierować światło na obrazy, regały czy stół i zmieniać układ bez przekuwania sufitu. Lampy stojące z kloszem rozpraszającym dają przytulne, miękkie światło, a modele typu uplight świecą w sufit i optycznie podnoszą pomieszczenie. Lampy stołowe na komodzie czy parapecie tworzą małe, nastrojowe punkty światła. Kinkiety przy kanapie lub po bokach telewizora zastępują lampy stojące tam, gdzie brakuje miejsca na podłodze.

Ile kosztuje oświetlenie salonu?

Koszt zależy od liczby punktów świetlnych, rodzaju lamp, jakości źródeł LED, sterowania i robocizny elektryka. Najwięcej kosztują oczka w suficie podwieszanym i inteligentne sterowanie, a najmniej lampy stojące podłączane do gniazdek. Warto zainwestować w dobrej jakości źródła światła o wysokim CRI, bo to one decydują o efekcie, a oszczędzać na ozdobnych oprawach, które łatwo wymienić później.

Jak połączyć światło dzienne ze sztucznym?

Salon ma zwykle duże okna, więc w dzień oświetlenie sztuczne jest potrzebne głównie w głębi pomieszczenia. Wieczorem okna stają się ciemnymi, odbijającymi powierzchniami, dlatego warto zaplanować zasłony lub rolety i lampy, które nie odbijają się w szybach. Aranżację okien opisujemy w poradniku jak zaaranżować dwa okna w salonie.