Kuchnia potrzebuje kilku warstw światła: ogólnego, roboczego nad blatem i dekoracyjnego nad stołem lub wyspą. Podpowiadamy, jakie lampy wybrać, na jakiej wysokości je powiesić i jaka barwa światła sprawdza się przy gotowaniu.
Spis treści
Jedna lampa na środku sufitu to najczęstszy błąd w kuchni. Światło pada wtedy zza pleców, a stojąc przy blacie, pracujesz we własnym cieniu, krojąc warzywa po omacku. Dobrze oświetlona kuchnia ma kilka źródeł światła, z których każde odpowiada za co innego i które można włączać niezależnie.
Jakie warstwy oświetlenia potrzebne są w kuchni?
Projektanci dzielą oświetlenie kuchni na trzy warstwy:
- Oświetlenie ogólne rozjaśnia całe pomieszczenie. Mogą to być plafony, oprawy wpuszczane w sufit podwieszany, reflektory na szynoprzewodzie albo listwy LED ukryte w gzymsie.
- Oświetlenie robocze pada bezpośrednio na blat, płytę i zlew. To najważniejsza warstwa przy gotowaniu.
- Oświetlenie dekoracyjne i nastrojowe, czyli lampy wiszące nad stołem lub wyspą, podświetlenie witryn, półek i cokołów.
Każdą warstwę warto podłączyć do osobnego włącznika, a przynajmniej oświetlenie ogólne i robocze najlepiej wyposażyć w ściemniacz.
Jak oświetlić blat kuchenny?
Najlepszym sposobem są listwy lub taśmy LED montowane pod szafkami górnymi, możliwie blisko ich przedniej krawędzi. Światło pada wtedy równomiernie na cały blat, bez cieni i bez oślepiania. Taśmę LED najlepiej montować w aluminiowym profilu z kloszem rozpraszającym, który chroni przed tłuszczem i ukrywa pojedyncze diody. Włączać ją można przełącznikiem w szafce, czujnikiem zbliżeniowym lub razem z oświetleniem ogólnym.
W kuchniach bez szafek górnych blat oświetla się reflektorami na suficie skierowanymi na blat, lampami wiszącymi albo kinkietami na ścianie.
Jaka lampa nad wyspę i stół?
Lampy wiszące nad wyspą lub stołem to element, który najbardziej buduje charakter kuchni. Kilka zasad pomaga je dobrze dobrać:
- Wysokość zawieszenia wynosi zwykle około 70–90 cm nad blatem, tak żeby lampa oświetlała blat, nie zasłaniała twarzy i nie oślepiała siedzących.
- Liczba lamp zależy od długości wyspy. Na typową wyspę dobrze sprawdzają się dwie lub trzy mniejsze lampy albo jedna podłużna.
- Rozstaw: lampy powinny być rozmieszczone równomiernie, z zachowaniem odległości od krawędzi wyspy.
- Klosz: lampy z kloszem kierującym światło w dół dają dobre światło robocze, a szklane i ażurowe tworzą bardziej nastrojowy efekt.
Jaka barwa i jakość światła sprawdzi się w kuchni?
Barwę światła opisuje się w kelwinach. Światło ciepłe (około 2700–3000 K) sprzyja przytulnej atmosferze przy stole. Światło neutralne (około 3500–4000 K) lepiej sprawdza się nad blatem roboczym, bo dobrze oddaje kolory i pomaga w skupieniu. Dobrym rozwiązaniem są lampy i taśmy z regulacją barwy.
Drugim parametrem jest współczynnik oddawania barw CRI (Ra). Przy gotowaniu ważne jest, żeby kolor mięsa, warzyw i sosów wyglądał naturalnie, dlatego warto wybierać źródła o Ra co najmniej 80, a najlepiej 90 i więcej.
Ile światła potrzeba w kuchni?
Natężenie oświetlenia mierzy się w luksach. Nad blatem roboczym przyjmuje się zwykle kilkaset luksów, podobnie jak przy stanowiskach pracy, a w pozostałej części kuchni wystarczy mniej. Ilość światła emitowaną przez lampę podaje się w lumenach. W praktyce lepiej mieć więcej źródeł światła o średniej mocy z możliwością ściemniania niż jedną mocną lampę, która razi.
| Strefa | Rodzaj oświetlenia | Barwa |
|---|---|---|
| Cała kuchnia | plafony, oprawy wpuszczane, szynoprzewód | neutralna lub ciepła |
| Blat roboczy | listwy LED pod szafkami, reflektory | neutralna |
| Wyspa lub stół | lampy wiszące | ciepła |
| Witryny, półki, cokoły | taśmy LED | ciepła |
Na co zwrócić uwagę przy wyborze lampy do kuchni?
Kuchnia to trudne środowisko dla lamp. Unoszą się w niej para i tłuszcz, które osiadają na kloszach. Dlatego warto wybierać lampy łatwe do czyszczenia, z gładkimi powierzchniami, bez skomplikowanych zdobień i tkanin. W pobliżu zlewu i płyty lepiej sprawdzą się oprawy o podwyższonej szczelności. Przy oświetleniu LED zwróć też uwagę na brak migotania światła, bo migoczące źródła męczą wzrok.
Oświetlenie najlepiej planować razem z układem kuchni, jeszcze przed prowadzeniem instalacji. Jak zaplanować strefy i szafki, opisujemy w poradniku o organizacji kuchni, a o wyborze lamp sufitowych w poradniku o parametrach plafonów.
Źródła: normy dotyczące oświetlenia wnętrz; karty techniczne producentów opraw i źródeł światła; Wikipedia. Zdjęcie: Wikimedia Commons (autor i licencja w podpisie).
Piszemy praktyczne poradniki o remontach, budowie domu i ogrodzie. Każdy tekst opieramy na instrukcjach producentów, normach i przepisach, a po zmianach w technologii lub prawie aktualizujemy go i zmieniamy datę modyfikacji.





