Jakie okna są energooszczędne? Wyjaśniamy, co oznaczają współczynniki Uw, Ug i Uf, jakie wartości wymagają przepisy od 2021 r., czym różnią się pakiety szybowe i profile i dlaczego bez ciepłego montażu nawet najlepsze okno traci sens.
Spis treści
Przez okna ucieka nawet kilkanaście do kilkudziesięciu procent ciepła z domu, zależnie od ich powierzchni i jakości. Jednocześnie to okna wpuszczają do środka światło i darmową energię słoneczną. Dobre okno energooszczędne nie tylko mniej traci, ale też mądrze zyskuje. Przy wyborze warto więc rozumieć kilka parametrów, które sprzedawcy podają w ofertach.
Co oznacza współczynnik przenikania ciepła okna?
Współczynnik U mówi, ile ciepła przenika przez metr kwadratowy przegrody przy różnicy temperatur jednego stopnia. Podaje się go w W/(m²·K). Im niższa wartość, tym cieplejsze okno. W ofertach zobaczysz trzy odmiany tego współczynnika:
- Ug dotyczy samego pakietu szybowego (g od angielskiego glass),
- Uf dotyczy ramy, czyli profilu okiennego (f od frame),
- Uw dotyczy całego okna, z szybą, ramą i ramką dystansową (w od window).
Do porównywania ofert używaj zawsze Uw, i to podanego dla okna o standardowym wymiarze referencyjnym. Bardzo niskie Ug wygląda dobrze w reklamie, ale nic nie mówi o tym, jak ciepła jest rama i jej połączenie z szybą.
Jaki współczynnik U wymagają przepisy?
Warunki techniczne, którym powinny odpowiadać budynki, określają maksymalne wartości dla nowych i przebudowywanych domów. Od 2021 r. obowiązują następujące wymagania:
| Element | Maksymalny współczynnik U |
|---|---|
| Okna, drzwi balkonowe i powierzchnie przezroczyste nieotwieralne | 0,9 W/(m²·K) |
| Okna połaciowe (dachowe) | 1,1 W/(m²·K) |
| Drzwi zewnętrzne wejściowe | 1,3 W/(m²·K) |
To wartości graniczne, a nie zalecane. W domach energooszczędnych i pasywnych stosuje się okna o Uw w okolicach 0,7–0,8 W/(m²·K) i niżej. Przy wymianie okien w starszym domu przepisy też obowiązują, jeśli prace wymagają zgłoszenia lub pozwolenia, a nawet gdy nie wymagają, nie ma sensu montować okien gorszych od wymagań.
Dwie czy trzy szyby, jaki pakiet wybrać?
Pakiet szybowy ma największy wpływ na izolacyjność okna. Dziś standardem w nowych domach są pakiety trzyszybowe (dwukomorowe), z komorami wypełnionymi argonem i szybami z niewidoczną powłoką niskoemisyjną, która odbija ciepło z powrotem do wnętrza. Osiągają Ug około 0,5–0,7 W/(m²·K). Pakiety dwuszybowe mają Ug zwykle około 1,0–1,1 W/(m²·K) i w nowych domach nie pozwalają spełnić wymagań dla całego okna.
Ważna jest też ramka dystansowa między szybami. Tradycyjna aluminiowa przewodzi ciepło i przy krawędzi szyby zimą zbiera się para wodna. Tak zwana ciepła ramka z tworzywa lub stali nierdzewnej ogranicza ten efekt i poprawia Uw całego okna.
PCV, drewno czy aluminium?
Rama może być równie ważna jak szyba, bo w typowym oknie zajmuje około jednej trzeciej powierzchni.
- Okna z PCV są najpopularniejsze i najtańsze. O ich izolacyjności decyduje głębokość profilu (zwykle 70–90 mm) i liczba komór, a w lepszych systemach także dodatkowe wypełnienie piankami lub stalowe wzmocnienia zastąpione kompozytem.
- Okna drewniane z klejonki mają naturalnie dobrą izolacyjność i ciepły wygląd, ale wymagają okresowej konserwacji powłok.
- Okna aluminiowe muszą mieć przekładkę termiczną, która przerywa przewodzenie ciepła przez metal. Stosuje się je głównie przy dużych przeszkleniach i drzwiach przesuwnych.
- Okna drewniano-aluminiowe łączą ciepłe drewno od środka z bezobsługową nakładką aluminiową od zewnątrz.
Dlaczego montaż jest tak samo ważny jak okno?
Nawet najlepsze okno zamontowane na samą piankę poliuretanową będzie przemarzać przy ościeżach. Pianka chłonie wilgoć, z czasem traci właściwości, a przez szczelinę ucieka ciepło. Ciepły montaż polega na uszczelnieniu szczeliny trzema warstwami: od wewnątrz taśmą paroszczelną, w środku pianką izolacyjną, a od zewnątrz taśmą paroprzepuszczalną, która chroni piankę przed deszczem.
W domach z grubym ociepleniem coraz częściej montuje się okna w warstwie ocieplenia, wysunięte przed mur na specjalnych konsolach lub ramach. Okno znajduje się wtedy w strefie, w której temperatura jest najbardziej wyrównana, a mostek termiczny wokół ościeża praktycznie znika.
Czy okno energooszczędne może też zyskiwać ciepło?
Tak. Oprócz współczynnika U warto sprawdzić współczynnik g, czyli przepuszczalność energii słonecznej. Duże okna od południa z wysokim g zimą dogrzewają dom za darmo. Latem te same okna mogą jednak przegrzewać wnętrze, dlatego od południa i zachodu warto przewidzieć rolety zewnętrzne, żaluzje fasadowe albo okap. Od północy, gdzie słońca prawie nie ma, liczy się przede wszystkim niskie U.
Na co zwrócić uwagę przy zakupie okien?
Przed podpisaniem umowy sprawdź kilka rzeczy:
- Uw dla całego okna, a nie tylko Ug szyby.
- Rodzaj ramki dystansowej i to, czy jest ciepła.
- Głębokość profilu i liczbę uszczelek, bo trzy uszczelki są szczelniejsze niż dwie.
- Okucia z mikrowentylacją i zabezpieczeniem antywyważeniowym, przynajmniej na parterze.
- Sposób montażu w umowie: ciepły montaż z taśmami albo montaż w warstwie ocieplenia.
- Gwarancję i warunki serwisu, o którym piszemy w poradniku o serwisie okien.
Jeśli dom stoi przy ruchliwej ulicy, przy wyborze okna liczy się nie tylko ciepło, ale też cisza. Zajrzyj do poradnika o izolacyjności akustycznej okien.
Źródła: rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie; normy dotyczące okien i drzwi; Wikipedia. Zdjęcie: Wikimedia Commons (autor i licencja w podpisie).
Piszemy praktyczne poradniki o remontach, budowie domu i ogrodzie. Każdy tekst opieramy na instrukcjach producentów, normach i przepisach, a po zmianach w technologii lub prawie aktualizujemy go i zmieniamy datę modyfikacji.
