Jaki blat kuchenny wybrać? Porównanie materiałów

Laminat, compact HPL, drewno, konglomerat kwarcowy, granit, spiek czy stal? Porównujemy materiały blatów kuchennych pod kątem odporności na wodę, gorące garnki, zarysowania i plamy, pielęgnacji, grubości, montażu zlewu i płyty oraz ceny, a także podpowiadamy, jak wybrać blat do swojego stylu gotowania.

Blat to najmocniej eksploatowana powierzchnia w kuchni. Kroi się na nim warzywa, stawia gorące garnki, rozlewa wodę, wino, kawę i olej, a przy zlewie jest stale wilgotny. Materiał trzeba więc dobrać nie tylko do wyglądu frontów i podłogi, ale przede wszystkim do tego, jak w kuchni gotujesz, ile czasu chcesz poświęcać na pielęgnację i jaki masz budżet. Blat wymienia się rzadko i jest to kłopotliwe, dlatego warto podjąć tę decyzję świadomie.

Jakie są rodzaje blatów kuchennych?

Ceny rosną mniej więcej w kolejności: laminat, drewno i compact, konglomerat i granit, spiek. Do ceny samego materiału trzeba doliczyć obróbkę, wycięcia na zlew i płytę, pomiar i montaż, które przy kamieniu i spieku wykonują wyspecjalizowane zakłady.

Czy blat laminowany to dobry wybór?

Blat laminowany to płyta wiórowa pokryta warstwą laminatu wysokociśnieniowego, zwykle o grubości około 28–38 mm. Ma ogromny wybór dekorów, od drewna po imitacje kamienia i betonu, i kosztuje najmniej. Łatwo go dociąć i zamontować samodzielnie.

Jego słabym punktem jest woda. Jeśli dostanie się do płyty przez nieszczelne łączenie dwóch blatów, krawędź przy zlewie albo otwór pod baterię, płyta wiórowa pęcznieje i blatu nie da się już naprawić. Dlatego wszystkie krawędzie cięte trzeba starannie zabezpieczyć silikonem, lakierem lub uszczelniaczem do blatów, a łączenia wykonać na złączki z uszczelnieniem lub listwy. Laminat nie znosi też gorących garnków prosto z palnika i krojenia bezpośrednio na blacie. Do blatu laminowanego najlepiej pasuje zlew nakładany.

Co to jest blat compact HPL?

Compact HPL to cienki, zwykle około 12 mm, blat wykonany z wielu warstw papieru prasowanego z żywicą pod wysokim ciśnieniem. Nie ma rdzenia z płyty wiórowej, więc nie boi się wody, a krawędzie mają kolor rdzenia, często czarny lub biały. Pozwala zamontować zlew podwieszany i wyfrezować ociekacz bezpośrednio w blacie. Jest odporniejszy na wilgoć i uderzenia niż laminat, ale droższy, a cienki profil wymaga starannego podparcia szafek.

Kiedy wybrać blat z drewna?

Drewniany blat daje kuchni ciepły, naturalny charakter. Najczęściej wybiera się dąb, buk, jesion lub twarde gatunki egzotyczne. Blaty klejone są z lameli, pełnej długości lub łączonych na mikrowczepy. Drewno trzeba zabezpieczyć olejem i regularnie ten zabieg powtarzać, szczególnie przy zlewie, gdzie woda powoduje ciemne plamy i pęcznienie. Rysy i drobne przypalenia można zeszlifować i blat odnowić, czego nie da się zrobić z laminatem. Przy zlewie lepiej sprawdza się zlew nakładany niż podwieszany. Zasady olejowania są podobne jak przy podłodze, co opisujemy w poradniku jak olejować podłogę drewnianą, a środki do drewna w poradniku o środkach do ochrony drewna.

Konglomerat czy spiek kwarcowy?

Konglomerat kwarcowy to w przeważającej części kruszywo kwarcowe połączone żywicą poliestrową z pigmentami. Jest nienasiąkliwy, więc kawa, wino czy olej nie wsiąkają w powierzchnię, a blat łatwo utrzymać w czystości. Ma jednolity kolor i wzory imitujące marmur czy beton. Żywica sprawia jednak, że nie lubi gorących garnków prosto z palnika, bo gwałtowna zmiana temperatury może zostawić przebarwienie lub pęknięcie. Producenci zalecają podkładki. Nie nadaje się też na zewnątrz, bo żywica żółknie od słońca.

Spiek kwarcowy, nazywany też spiekiem ceramicznym, powstaje z minerałów prasowanych i wypalanych w bardzo wysokiej temperaturze. Jest odporny na wysoką temperaturę, zarysowania, plamy, chemię i promienie UV, więc nadaje się też do kuchni letnich. Produkuje się go w cienkich płytach, od kilku do kilkunastu milimetrów, często podklejanych od spodu dla optycznego pogrubienia krawędzi. Jego słabszym punktem są krawędzie i narożniki, które przy mocnym uderzeniu mogą się wyszczerbić. Jest najdroższy, a obróbkę, w tym wycięcia pod zlew i płytę indukcyjną, wykonują wyspecjalizowane zakłady.

Czy granit i marmur nadają się na blat?

Granit to jeden z najtwardszych kamieni stosowanych w kuchni. Dobrze znosi temperaturę i zarysowania, a każdy blat ma niepowtarzalny rysunek. Jest jednak lekko porowaty, dlatego blat impregnuje się po montażu i co jakiś czas tę impregnację odnawia. Wtedy plamy z oleju czy wina nie wnikają w kamień. Marmur wygląda pięknie, ale jest miękki, a kwasy, takie jak sok z cytryny, ocet czy wino, matowią jego powierzchnię, tworząc tak zwane wżery. Do intensywnie używanej kuchni zwykle się go nie poleca.

Kiedy sprawdzi się blat ze stali nierdzewnej?

Stal nierdzewna to standard w kuchniach gastronomicznych. Jest higieniczna, odporna na wodę i temperaturę, a blat ze zintegrowanym zlewem nie ma łączeń. W domu jej wadą jest to, że widać na niej każdą rysę i ślady palców. Z czasem rysy tworzą jednak równomierną patynę. Stal dobrze sprawdza się w nowoczesnych, minimalistycznych kuchniach i u osób, które dużo gotują.

Jaka grubość blatu i jaki zlew?

Blaty laminowane mają zwykle około 28–38 mm, blaty z kamienia i konglomeratu 2 lub 3 cm, compact około 12 mm, a spieki od kilku do kilkunastu milimetrów. Rodzaj zlewu trzeba zaplanować razem z blatem. Zlew nakładany pasuje do każdego blatu i jest najtańszy w montażu. Zlew podwieszany montowany pod blatem wygląda nowocześnie i ułatwia zgarnianie okruchów, ale wymaga blatu odpornego na wodę na krawędziach wycięcia, czyli kamienia, spieku, konglomeratu lub compactu. Zlew wpuszczany na równo z blatem wymaga frezowania i dokładnego montażu.

Jak dbać o blat kuchenny?

• Używaj desek do krojenia na każdym blacie, bo twarde blaty tępią noże, a miękkie się rysują.
• Stawiaj gorące garnki na podkładkach, zwłaszcza na laminacie, konglomeracie i drewnie.
• Wycieraj rozlane płyny od razu, szczególnie na drewnie, granicie i marmurze.
• Myj blat łagodnymi środkami, bez mleczek ściernych i druciaków.
• Odnawiaj impregnację kamienia i olej na drewnie zgodnie z zaleceniami producenta.

Jaki blat wybrać do swojej kuchni?

• Przy ograniczonym budżecie wybierz dobry laminat i zadbaj o szczelne krawędzie przy zlewie i na łączeniach.
• Gdy dużo gotujesz i nie chcesz pilnować podkładek, wybierz spiek lub granit.
• Gdy liczy się łatwe sprzątanie i jednolity kolor, wybierz konglomerat.
• Gdy lubisz naturalne materiały i nie przeszkadza ci pielęgnacja, wybierz drewno.
• Gdy chcesz zlew podwieszany w niższym budżecie, rozważ compact HPL.

Blat to tylko jeden element kuchni. O organizacji szafek piszemy w poradniku o systemie Tandem, o łączeniu kuchni z salonem w poradniku o kuchni z salonem, a o oświetleniu blatu w poradniku jaka lampa do kuchni.