Jak odpowietrzyć grzejnik krok po kroku?

Grzejnik zimny u góry i ciepły na dole, bulgotanie w rurach i szum to typowe objawy zapowietrzenia. Opisujemy, skąd bierze się powietrze w instalacji, jak odpowietrzyć grzejnik kluczykiem, w jakiej kolejności to robić, jak sprawdzić i uzupełnić ciśnienie, jak odpowietrzać grzejniki w bloku, łazience i przy ogrzewaniu podłogowym oraz co zrobić, gdy grzejnik dalej nie grzeje.

Zapowietrzony grzejnik grzeje słabo i nierówno, a w mieszkaniu robi się chłodno mimo pracującego ogrzewania. Do tego dochodzą bulgotanie i szum, które potrafią obudzić w nocy. Powietrze dostaje się do instalacji po napełnieniu jej wodą, po pracach hydraulicznych, przy zbyt niskim ciśnieniu i z czasem w trakcie normalnej pracy. Odpowietrzenie grzejnika to prosta czynność, którą większość osób wykona samodzielnie w kilka minut, bez wzywania hydraulika.

Skąd bierze się powietrze w instalacji?

Woda wodociągowa zawiera rozpuszczone powietrze, które po podgrzaniu wydziela się w postaci pęcherzyków i zbiera w najwyżej położonych miejscach instalacji, czyli w górnej części grzejników. Powietrze dostaje się też do instalacji przy jej napełnianiu, po wymianie grzejnika, zaworów lub rur, przy nieszczelnościach w miejscach, gdzie ciśnienie jest niskie, oraz gdy ciśnienie w instalacji spadnie poniżej wymaganego. W nowych instalacjach i po remontach odpowietrzanie trzeba zwykle powtórzyć kilka razy w pierwszych tygodniach, bo powietrze wydziela się stopniowo.

Jak rozpoznać zapowietrzony grzejnik?

Typowe objawy to:

• grzejnik zimny w górnej części, a ciepły na dole, bo powietrze gromadzi się u góry i blokuje przepływ wody,
• bulgotanie, szum lub stukanie w grzejniku albo w rurach, zwłaszcza po włączeniu pompy,
• słabe grzanie mimo odkręconej głowicy termostatycznej,
• spadek ciśnienia na manometrze kotła w domu jednorodzinnym.

Jeśli grzejnik jest zimny w całości, przyczyną może być też zablokowany grzybek zaworu termostatycznego, zamknięty zawór powrotny, zatkany grzejnik albo problem z całą instalacją, na przykład awaria pompy. Jeśli grzejnik jest ciepły u góry, a zimny na dole, przyczyną jest zwykle zamulenie lub zbyt mały przepływ, a nie powietrze.

Co przygotować przed odpowietrzaniem?

Potrzebny jest kluczyk do odpowietrzania grzejników, który kosztuje kilka złotych w każdym sklepie budowlanym. W części zaworów wystarczy płaski śrubokręt, a nowoczesne odpowietrzniki mają pokrętło. Przyda się też szmatka i mały pojemnik na wodę, bo z zaworu wycieka trochę wody, czasem brudnej i ciemnej. Głowicę termostatyczną warto odkręcić na maksimum, żeby zawór był w pełni otwarty, i zabezpieczyć podłogę oraz ścianę pod grzejnikiem.

Jak odpowietrzyć grzejnik krok po kroku?

1. Wyłącz pompę obiegową albo całe ogrzewanie i odczekaj kilkanaście do kilkudziesięciu minut, żeby powietrze zebrało się w górnej części grzejnika, a woda trochę ostygła. W bloku tego kroku się nie wykonuje.
2. Znajdź zawór odpowietrzający. Zwykle jest to mały zaworek w górnym rogu grzejnika, po stronie przeciwnej do zasilania. W grzejnikach łazienkowych drabinkowych jest na górze jednej z bocznych rur.
3. Podłóż pojemnik i szmatkę pod zawór.
4. Przekręć zawór kluczykiem przeciwnie do ruchu wskazówek zegara o ćwierć do pół obrotu. Nie odkręcaj go całkowicie, bo może wypaść i woda zacznie wypływać pod ciśnieniem.
5. Poczekaj, aż przestanie syczeć powietrze i z zaworu popłynie równy strumień wody bez pęcherzyków.
6. Zakręć zawór zgodnie z ruchem wskazówek zegara, bez użycia dużej siły, żeby nie uszkodzić uszczelki.
7. Wytrzyj zawór i sprawdź, czy nie kapie.
8. Włącz ogrzewanie i po kilkunastu minutach sprawdź, czy grzejnik nagrzewa się równomiernie.

W jakiej kolejności odpowietrzać grzejniki?

W domu jednorodzinnym zaczyna się zwykle od grzejników na najniższej kondygnacji, a kończy na najwyższej, gdzie powietrze zbiera się najczęściej. Na każdej kondygnacji warto iść od grzejnika najbliższego kotłowni do najdalszego. Po odpowietrzeniu wszystkich grzejników czasem trzeba powtórzyć zabieg na najwyższym piętrze, bo powietrze przemieszcza się z instalacją.

Jak sprawdzić ciśnienie w instalacji?

Przy odpowietrzaniu z instalacji ucieka trochę wody, więc w domu jednorodzinnym trzeba potem sprawdzić ciśnienie na manometrze kotła lub pompy ciepła. W typowej zamkniętej instalacji domowej ciśnienie wynosi zwykle około 1–2 bar na zimno, ale właściwą wartość podaje instrukcja urządzenia lub instalator, bo zależy ona między innymi od wysokości budynku. Jeśli ciśnienie spadło, uzupełnia się wodę zaworem napełniającym, powoli, obserwując manometr. Niektóre kotły mają automatyczne napełnianie. Częsty spadek ciśnienia może oznaczać nieszczelność instalacji, uszkodzone naczynie wzbiorcze lub zawór bezpieczeństwa i wymaga wizyty instalatora. O przygotowaniu pompy ciepła do sezonu piszemy w poradniku jak przygotować pompę ciepła do sezonu grzewczego.

Jak odpowietrzyć grzejnik w bloku?

W bloku mieszkańcy mogą odpowietrzać swoje grzejniki, ale nie wyłączają pomp obiegowych i nie uzupełniają wody w instalacji. To zadanie zarządcy budynku i jego hydraulika. Odpowietrza się przy pracującym ogrzewaniu, krótko, aż pojawi się woda. Jeśli grzejniki zapowietrzają się często, zwłaszcza na najwyższych piętrach, warto zgłosić to administracji, bo może to oznaczać zbyt niskie ciśnienie w instalacji lub brak automatycznych odpowietrzników na pionach. Stare grzejniki żeliwne bez zaworu odpowietrzającego odpowietrza zwykle hydraulik administracji.

Jak odpowietrzyć ogrzewanie podłogowe?

Ogrzewania podłogowego nie odpowietrza się kluczykiem jak grzejnika. Rozdzielacz ma zwykle automatyczne lub ręczne odpowietrzniki na belkach, a pętle odpowietrza się przez płukanie, czyli przepuszczanie wody kolejno przez każdą pętlę przy zamkniętych pozostałych, zwykle podczas napełniania instalacji. Jeśli w pętli jest powietrze, pomieszczenie grzeje się słabo, a przepływomierz na rozdzielaczu pokazuje niski przepływ. Taką pracę najlepiej zlecić instalatorowi.

Co zrobić, gdy grzejnik dalej nie grzeje?

Jeśli po odpowietrzeniu grzejnik nadal jest zimny, sprawdź:

• zawór termostatyczny: zdejmij głowicę i sprawdź, czy trzpień zaworu się porusza. Zablokowany trzpień po lecie można delikatnie rozruszać,
• zawór powrotny pod grzejnikiem, który mógł zostać zamknięty,
• ustawienie wstępne zaworu, czyli nastawę przepływu, która mogła zostać zmieniona,
• pracę pompy obiegowej i temperaturę zasilania kotła.

Jeśli grzejnik grzeje słabo mimo wszystkiego, może być zamulony i wymagać płukania lub instalacja może być niezrównoważona hydraulicznie, co wymaga regulacji przez instalatora.

Jak odpowietrzyć grzejnik łazienkowy?

Grzejniki drabinkowe w łazience mają zawór odpowietrzający zwykle na górze jednej z pionowych rur, czasem zasłonięty zaślepką ozdobną. Odpowietrza się je tak samo jak zwykłe grzejniki. Jeśli grzejnik ma dodatkowo grzałkę elektryczną do pracy latem, przed odpowietrzaniem trzeba ją wyłączyć i odłączyć od prądu, a po zabiegu upewnić się, że grzejnik jest całkowicie wypełniony wodą, bo grzałka pracująca w powietrzu może się uszkodzić.

Czy odpowietrzanie jest bezpieczne?

Przy odpowietrzaniu wypływa gorąca woda, więc najbezpieczniej robić to przy ostygniętej instalacji lub przynajmniej przy wyłączonej pompie. Nie odkręca się zaworu całkowicie i nie zostawia go otwartego bez nadzoru. Jeśli zawór jest skorodowany i nie daje się zakręcić, trzeba zamknąć zawory przy grzejniku i wezwać hydraulika.

Jak ograniczyć zapowietrzanie instalacji?

Pomaga utrzymywanie właściwego ciśnienia, automatyczne odpowietrzniki w najwyższych punktach instalacji, separator powietrza i zanieczyszczeń przy kotle oraz napełnianie instalacji wodą uzdatnioną, zgodnie z zaleceniami producenta źródła ciepła. Raz na kilka lat warto zlecić przegląd instalacji. Te same zasady dotyczą domów z pompą ciepła i kotłem kondensacyjnym. Przy wymianie grzejników warto od razu wybrać modele z odpowietrznikiem łatwo dostępnym od frontu i zawory termostatyczne z nastawą wstępną, które ułatwiają późniejsze zrównoważenie instalacji. W domach z instalacją otwartą, z naczyniem wzbiorczym na strychu, zapowietrzanie bywa częstsze i warto rozważyć jej modernizację na układ zamknięty.