Rynny chronią elewację, fundamenty i ogród przed wodą z dachu. Podpowiadamy, z jakiego materiału wybrać system rynnowy, jak dobrać średnicę do powierzchni dachu i jakie błędy montażowe zdarzają się najczęściej.
Spis treści
Z dachu domu o powierzchni 150 m² w czasie jednej porządnej ulewy spływa kilka tysięcy litrów wody. Jeśli nie ma jej co złapać i odprowadzić, leje się po elewacji, wymywa fugi i tynk, podmywa fundamenty i zalewa rabaty. Rynny wyglądają na prosty dodatek do dachu, ale źle dobrane albo zamontowane potrafią narobić więcej szkód niż ich brak.
Do czego służy orynnowanie dachu?
System rynnowy zbiera wodę deszczową i z roztopów z połaci i odprowadza ją w kontrolowane miejsce: do kanalizacji deszczowej, studni chłonnej albo zbiornika na deszczówkę. Dzięki temu:
- elewacja nie jest zalewana, więc tynk i ocieplenie nie nasiąkają, a na ścianach nie pojawiają się zacieki i glony,
- fundamenty i piwnica są suche, bo woda nie wsiąka w grunt tuż przy ścianie,
- opaska wokół domu, taras i rabaty nie są rozmywane przez strumienie spadające z okapu,
- wodę można wykorzystać do podlewania ogrodu, jeśli rura spustowa prowadzi do zbiornika.
Z jakiego materiału wybrać rynny?
Rynny produkuje się z kilku materiałów. Wybór zależy głównie od budżetu, wyglądu dachu i tego, jak długo system ma służyć bez wymiany.
| Materiał | Zalety | Na co uważać |
|---|---|---|
| PVC | najtańsze, lekkie, nie rdzewieją, łatwy montaż | duża rozszerzalność cieplna, mniej odporne na mróz i uderzenia |
| Stal powlekana | sztywne, odporne na śnieg, wiele kolorów pasujących do blachy | uszkodzona powłoka może zacząć rdzewieć |
| Aluminium | lekkie, nie rdzewieją, trwałe | droższe od stali, miękkie przy uderzeniach |
| Cynk-tytan, miedź | bardzo trwałe, szlachetny wygląd, patynują się | wysoka cena, montaż przez doświadczonego blacharza |
Na domach jednorodzinnych najczęściej wybiera się rynny stalowe w kolorze pokrycia albo stolarki okiennej. Rynny z PVC dobrze sprawdzają się na garażach, wiatach i budynkach gospodarczych.
Jak dobrać średnicę rynny do dachu?
Rozmiar rynny i rury spustowej zależy od powierzchni połaci, z której zbierają wodę. Producenci podają w katalogach tabele doboru, a orientacyjnie wygląda to tak:
| Powierzchnia połaci na jedną rurę spustową | Rynna | Rura spustowa |
|---|---|---|
| do ok. 50–60 m² | 100 mm | 75 mm |
| do ok. 100–120 m² | 125 mm | 90 mm |
| do ok. 150–200 m² | 150 mm | 110 mm |
Dla dachów o dużym spadku i w rejonach z intensywnymi opadami warto wybrać rozmiar większy. Zbyt mała rynna przelewa się przy każdej ulewie, a za duża wygląda nieproporcjonalnie i więcej kosztuje.
Jak prawidłowo zamontować rynny?
Najlepiej montować haki rynnowe jeszcze przed ułożeniem pokrycia, bo wtedy można je przykręcić do krokwi albo deski czołowej i schować pod pierwszym rzędem blachy lub dachówki. Przy późniejszym montażu stosuje się haki doczołowe. Najważniejsze zasady:
- Rynna musi mieć spadek w stronę rury spustowej, zwykle kilka milimetrów na metr. Przy zbyt małym woda stoi i zostawia osad, przy zbyt dużym rynna wygląda krzywo.
- Haki rozmieszcza się co 50–60 cm, a w rejonach z dużymi opadami śniegu gęściej. Rynna obciążona lodem i śniegiem potrafi się wyrwać razem z hakami.
- Krawędź rynny powinna być poniżej linii przedłużenia połaci, żeby zsuwający się śnieg nie urywał systemu. Na dachach z blachy warto dodatkowo zamontować płotki przeciwśniegowe.
- Jedna rura spustowa obsługuje ograniczoną długość rynny. Przy długich okapach stosuje się dwie rury i spadek od środka do obu końców.
- Elementy z PVC i metalu łączy się z luzem na rozszerzalność, zgodnie z instrukcją, bo zimą i latem długość rynny wyraźnie się zmienia.
Gdzie odprowadzić wodę z rur spustowych?
Woda z rur nie może po prostu wylewać się przy fundamencie. Najczęściej spotykane rozwiązania to:
- przyłącze do kanalizacji deszczowej, jeśli w okolicy jest sieć i pozwala na to zarządca,
- studnia chłonna albo skrzynki rozsączające w ogrodzie, w odpowiedniej odległości od budynku,
- zbiornik na deszczówkę, naziemny lub podziemny, z którego wodę wykorzystuje się do podlewania,
- odprowadzenie na teren działki korytkiem albo rurą z dala od ścian, jeśli grunt dobrze wchłania wodę.
Zasady odprowadzania wód opadowych mogą wynikać z miejscowego planu i regulaminów gminy, dlatego przy budowie warto je sprawdzić w urzędzie.
Jak dbać o rynny przez cały rok?
Najczęstszą przyczyną przelewania się rynien nie jest zły rozmiar, tylko liście, igliwie i mech. Rynny warto czyścić przynajmniej raz w roku, najlepiej jesienią po opadnięciu liści, a pod drzewami częściej. Pomagają siatki ochronne i kosze na wylotach do rur. Zimą problemem bywają sople i zamarznięte rury spustowe. Tam, gdzie lód regularnie zbiera się na okapie, stosuje się przewody grzewcze w rynnach i rurach.
Przy okazji czyszczenia warto obejrzeć haki, złączki i uszczelki. Luźny hak albo pęknięta złączka to drobna naprawa, ale pozostawiona na zimę może skończyć się zerwaną rynną i zalaną ścianą. Wybór pokrycia dachowego opisujemy w poradniku o rodzajach blachy na dach.
Źródła: katalogi i instrukcje montażu systemów rynnowych producentów; Wikipedia. Zdjęcie: Wikimedia Commons (autor i licencja w podpisie).
Piszemy praktyczne poradniki o remontach, budowie domu i ogrodzie. Każdy tekst opieramy na instrukcjach producentów, normach i przepisach, a po zmianach w technologii lub prawie aktualizujemy go i zmieniamy datę modyfikacji.
