Pergola tarasowa – idealne rozwiązanie dla domu

Drewniana, aluminiowa czy lamelowa pergola na taras? Porównujemy rodzaje pergoli, podpowiadamy, jak ją posadowić, jakimi roślinami obsadzić i czy budowa wymaga formalności.

Pergola to lekka konstrukcja z belek opartych na słupach, która tworzy nad tarasem lub ścieżką ażurowe zadaszenie. Daje cień, osłania przed wzrokiem sąsiadów, wyznacza strefę wypoczynku w ogrodzie i stanowi świetną podporę dla pnączy. Od klasycznej drewnianej pergoli porośniętej winoroślą po nowoczesną konstrukcję z obrotowymi lamelami, wybór jest bardzo duży.

Jakie są rodzaje pergoli?

Pergola drewniana

To klasyka ogrodów. Drewno dobrze komponuje się z zielenią, jest stosunkowo tanie i łatwe w obróbce, więc pergolę można zbudować samodzielnie. Najczęściej stosuje się impregnowaną sosnę lub świerk, a w droższych wersjach modrzew i drewno egzotyczne. Drewno wymaga regularnej konserwacji impregnatem lub olejem, zwłaszcza na słupach przy ziemi.

Pergola aluminiowa i stalowa

Konstrukcje metalowe są trwałe, praktycznie bezobsługowe i dobrze pasują do nowoczesnej architektury. Mogą mieć smuklejsze słupy i większe rozpiętości niż drewniane. Stalowe muszą być dobrze zabezpieczone przed korozją, na przykład przez ocynkowanie i malowanie proszkowe.

Pergola lamelowa (bioklimatyczna)

To nowoczesna wersja pergoli z dachem z obrotowych lameli aluminiowych. Lamele można ustawić tak, żeby wpuszczały światło i powietrze, dawały cień albo zamykały się szczelnie przed deszczem. Wiele modeli ma silnik, czujnik deszczu, oświetlenie LED i boczne rolety. To najdroższe rozwiązanie, ale zmienia taras w pełnoprawny salon na świeżym powietrzu.

Pergola z dachem lub tkaniną

Klasyczną konstrukcję można przykryć poliwęglanem, szkłem, płótnem albo zwijaną markizą. Daje to ochronę przed deszczem przy zachowaniu lekkiego wyglądu.

Jak posadowić pergolę, żeby była stabilna?

Pergola, zwłaszcza obrośnięta pnączami lub z dachem, jest mocno obciążona wiatrem. Słupy trzeba więc solidnie zakotwić. Najczęściej stosuje się stopy betonowe wylewane poniżej strefy przemarzania z osadzonymi kotwami stalowymi, do których mocuje się słupy. Drewniany słup nie powinien stać bezpośrednio w ziemi ani w betonie, bo szybko gnije u podstawy. Na istniejącym tarasie z płyty betonowej słupy przykręca się do płyty kotwami chemicznymi, a przy tarasie z desek na legarach konieczne są osobne fundamenty pod słupy.

Pergola przy domu może być też przymocowana jedną stroną do ściany budynku. Trzeba wtedy uważać na ocieplenie i hydroizolację elewacji, stosując specjalne konsole montażowe.

Jakie rośliny posadzić przy pergoli?

Rośliny pnące sprawiają, że pergola staje się żywym zadaszeniem. Popularne wybory to:

• winorośl, która daje gęsty cień latem i owoce jesienią,
• glicynia, efektowna, z długimi gronami kwiatów, ale bardzo ciężka i wymagająca mocnej konstrukcji,
• róże pnące, pięknie kwitnące i pachnące,
• powojniki, lekkie, w wielu kolorach, dobrze łączą się z różami,
• chmiel i winobluszcz, szybko rosnące i zapewniające gęsty cień.

Pnącza potrzebują kilku sezonów, żeby pokryć pergolę. Na początek warto więc przewidzieć tymczasowe zacienienie, na przykład żagiel przeciwsłoneczny.

Czy budowa pergoli wymaga pozwolenia?

Ażurowa pergola ogrodowa bez dachu jest zazwyczaj traktowana jak element małej architektury i nie wymaga pozwolenia na budowę. Inaczej może być z konstrukcją zadaszoną, która w świetle przepisów bywa uznawana za wiatę. W zależności od jej wielkości i liczby takich obiektów na działce może wtedy obowiązywać zgłoszenie. Przed budową warto zapytać w starostwie lub urzędzie miasta, jak zakwalifikują konkretną konstrukcję. Trzeba też uwzględnić ustalenia miejscowego planu zagospodarowania i odległości od granicy działki.

Jak urządzić strefę wypoczynku pod pergolą?

Pergola to dopiero ramy. Strefę wypoczynku tworzą meble ogrodowe, oświetlenie, rośliny w donicach i tekstylia odporne na warunki zewnętrzne. Pod pergolą dobrze sprawdza się nawierzchnia z desek tarasowych lub płyt, które łatwo utrzymać w czystości. Wieczorem atmosferę tworzą girlandy i lampy, także te zasilane bez kabla, o czym piszemy w poradniku o oświetleniu balkonu i altany bez prądu.